الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
229
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
جمله « * ( زادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَصْطَةً ) * » ( شما را از نظر آفرينش گسترش داد ) ممكن است - همانطور كه در بالا اشاره كرديم - اشاره به قدرت جسمانى قوم عاد باشد ، زيرا هم از آيات مختلف قرآن و هم از تواريخ برمىآيد كه آنها مردمى درشت استخوان و قوى پيكر و نيرومند بودند ، در آيه 15 سوره « فصلت » از قول آنها مىخوانيم « مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً » : « چه كسى از ما نيرومندتر است » و در آيه 7 سوره « حاقه » در مورد بلائى كه به جرم اعمالشان بر سر آنها آمد مىخوانيم « فَتَرَى الْقَوْمَ فِيها صَرْعى كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ خاوِيَةٍ » : « قوم عاد را مىديدى كه بر اثر طوفان آن چنان روى زمين افتادهاند كه گويا تنههاى درختان نخل بود كه به روى زمين افتاده بود » ! و نيز مىتواند اشاره به افزايش ثروت و قدرت مالى و تمدن ظاهرى و پيشرفته آنها بوده باشد ، آن چنان كه از آيات ديگر قرآن و تواريخ استفاده مىشود ، ولى احتمال اول با ظاهر آيه متناسبتر است . و در پايان به آن جمعيت خودخواه خاطرنشان مىسازد كه « نعمتهاى گوناگون پروردگار را به خاطر بياوريد تا حس شكرگزارى شما برانگيخته شود و در برابر فرمان او تسليم شويد شايد رستگار گرديد » ( * ( فَاذْكُرُوا آلاءَ اللَّه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) * ) . اما در مقابل اين اندرزها و راهنماييهاى منطقى و يادآورى نعمتهاى الهى آنها كه منافع مادى خود را در خطر مىديدند و قبول دعوت او را مانع هوسبازيهاى خويش مىدانستند ، در مقام مخالفت بر آمده و صريحا اعلام داشتند كه « آيا تو آمده اى كه ما را به سوى خداى يگانه دعوت كنى و تمام معبودهايى را كه پدران و نياكان ما ساليان دراز در برابر آن سر تعظيم فرود آوردهاند و به عظمت شناختهاند ،